Heeft je website een toegankelijkheidsaudit nodig?

Wat is toegankelijkheid?

De meeste websites lijken perfect te werken. Totdat iemand ze probeert te gebruiken zonder muis, met een screenreader of met beperkt zicht. Pas dan merk je hoe toegankelijk een website echt is.

Dat is precies wat een toegankelijkheidsaudit doet. In plaats van te vertrouwen op een buikgevoel of een automatische scan, gaan we na hoe toegankelijk een website is voor verschillende soorten bezoekers.

Met toegankelijkheid bedoelen we dus of een website werkt voor iedere bezoeker, niet enkel voor de mensen die de website gebouwd hebben of dagelijks onderhouden. Hieronder vallen bijvoorbeeld bezoekers die slechtziend of kleurenblind zijn, mensen die een toetsenbord gebruiken in plaats van een muis en gezoekers die volledig afhankelijk zijn van een screenreader zoals NVDA.

Maar toegankelijkheid gaat veel breder dan dat. Ook tijdelijke beperkingen, zoals een gebroken arm, of een situatie waar iemand de website probeert te gebruiken op een fel verlicht scherm, kunnen ervoor zorgen dat een website moeilijk te gebruiken. Een toegankelijke website houdt rekening met al die situaties.

Is dat dan niet standaard?

Dat zou je verwachten, maar in de praktijk is dat zelden het geval.

Een website die technisch goed gebouwd is, voldoet vaak al aan een groot aantal van de toegankelijkheidsrichtlijnen. Toch betekent dat niet automatisch dat de website volledig toegankelijk is.

Zo kunnen er kleuren gebruikt zijn met onvoldoende contrast, kunnen formulieren moeilijk bruikbaar zijn met een toetsenbord of ontbreken er alternatieve teksten bij afbeeldingen. Vaak zijn dat geen programmeerfouten, maar kleine beslissingen die tijdens het ontwerpen of beheren van een website genomen worden. Daardoor kan zelfs een moderne website nog toegankelijkheidsproblemen bevatten.

Uit grote toegankelijkheidsonderzoeken blijkt dat meer dan 90% van de onderzochte homepagina's minstens één toegankelijkheidsprobleem bevat. Dat klinkt misschien dramatisch, maar het goede nieuws is dat de meeste problemen simpel oplosbaar zijn.

Om eerlijk te zijn: ook onze eigen website bleek niet volledig toegankelijk te zijn. Pas toen we zelf een grondige toegankelijkheidsaudit uitvoerden, kwamen er een aantal verbeterpunten naar boven waar we voordien nooit bij hadden stilgestaan.

Dat is meteen ook waarom we geloven in manuele toegankelijkheidsaudits. Zelfs wanneer een website technisch goed gebouwd is, blijven er vaak zaken over die je pas ontdekt wanneer je de website echt gebruikt zoals sommige bezoekers dat doen.

Het eerlijke antwoord is dus dat de kans groot is dat jouw website vandaag ook toegankelijkheidsproblemen bevat. Dat betekent gelukkig niet dat je een nieuwe website nodig hebt. In zo goed als alle gevallen kunnen de gevonden problemen gewoon opgelost worden op je bestaande website.

Waarom een toegankelijkheidsaudit laten uitvoeren?

Website-eigenaars komen om verschillende redenen bij ons terecht voor een toegankelijkheidsaudit.

Voor sommigen is het simpel: ze willen dat hun website goed werkt voor alle bezoekers. Ze investeren tijd en geld in hun website en willen zeker zijn dat niemand onnodig afhaakt omdat de website moeilijk te gebruiken is. Want elke bezoeker die je verliest door een toegankelijkheidsprobleem, is uiteindelijk ook een potentiële klant die je misloopt.

Andere klanten nemen contact op nadat een bezoeker een probleem heeft gemeld. Vaak gaat het niet eens om een officiële klacht, maar om iemand die aangeeft dat een formulier niet werkt met een screenreader of dat een onderdeel van de website niet met een toetsenbord te bedienen is. Tot dat moment hadden ze geen idee dat er een toegankelijkheidsprobleem was.

Daarnaast zien we een groeiende groep bedrijven die zich voorbereidt op de European Accessibility Act (EAA). Zij willen weten waar ze vandaag staan en eventuele problemen aanpakken voordat klanten of toezichthouders hen erop wijzen.

Maar ongeacht de aanleiding, starten de meeste audits op exact hetzelfde punt.

Niemand weet echt hoe toegankelijk een website is totdat iemand ze grondig controleert.

En dat is ook logisch. De meeste websites worden getest door de mensen die ze gebouwd hebben of door medewerkers die de website dagelijks gebruiken. Zij kennen de structuur, weten waar alles staat en navigeren automatisch rond kleine problemen. Bezoekers doen dat niet.

Daarom kijken wij tijdens een audit bewust vanuit het perspectief van verschillende gebruikers. Niet alleen of iets technisch correct gebouwd is, maar ook of de website in de praktijk bruikbaar blijft voor iemand die een toetsenbord, screenreader of andere assistieve technologie gebruikt.

Omdat we zelf dagelijks websites bouwen in verschillende technologieën, kijken we bovendien verder dan alleen het probleem. We proberen ook te begrijpen waarom het ontstaat en hoe het praktisch opgelost kan worden. Daardoor krijg je geen theoretisch rapport, maar aanbevelingen waar developers meteen mee aan de slag kunnen of dat nu je eigen team is, je huidige webbureau of wijzelf.

Kan dit niet worden opgelost door automatische scans?

Dat is een vraag die we de laatste tijd steeds vaker krijgen. En het korte antwoord is: automatische scans zijn zeker nuttig, maar ze vertellen nooit het volledige verhaal.

Automatische tools kunnen heel wat problemen opsporen. Denk bijvoorbeeld aan onvoldoende kleurcontrast, ontbrekende alternatieve teksten bij afbeeldingen of foutief gebruikte HTML-elementen. Daarom raden we zelfs aan om regelmatig automatische scans uit te voeren. Ze zijn een goede eerste stap en helpen om veel voorkomende problemen snel op te sporen.

Maar daar stopt het ook.

Een automatische scan kan alleen controleren wat objectief meetbaar is. Ze kan niet beoordelen hoe een website écht ervaren wordt door iemand die afhankelijk is van een toetsenbord of screenreader.

Er wordt algemeen aangenomen dat automatische tools ongeveer 30% van de toegankelijkheidsproblemen kunnen detecteren. Dat is een aanzienlijk deel, maar het betekent ook dat een groot aantal problemen alleen tijdens een manuele controle aan het licht komt.

Een goed voorbeeld is een formulier.

Op het eerste gezicht kan alles correct lijken. De velden hebben labels, de HTML is technisch in orde en een automatische scan zal waarschijnlijk geen fouten melden.

Toch kan het gebeuren dat een screenreader de velden in een andere volgorde voorleest dan waarin ze visueel op het scherm staan. Voor iemand die afhankelijk is van een screenreader wordt een eenvoudig formulier dan plots erg moeilijk of zelfs onmogelijk om correct in te vullen. Een automatische tool merkt dat meestal niet op.

Net daarom testen wij websites ook echt zoals bezoekers ze gebruiken. We navigeren met alleen een toetsenbord, gebruiken screenreaders en voeren typische taken uit, zoals een formulier invullen of een bestelling plaatsen. Pas dan merk je waar bezoekers in de praktijk vastlopen.

Daarnaast bestaan er vandaag heel wat accessibility overlays of widgets die beloven een website toegankelijk te maken met één druk op de knop.

Hoewel sommige van deze tools nuttige functies aanbieden, lossen ze de onderliggende toegankelijkheidsproblemen meestal niet op. Ze maken een ontoegankelijke website zelden écht toegankelijk. Het zijn hulpmiddelen, geen vervanging voor een goed gebouwde website.

Hoe voeren wij een toegankelijkheidsaudit uit?

Elke toegankelijkheidsaudit start met een manuele controle van de website.

Hoewel we tijdens een audit ook gebruikmaken van automatische tools, vormen die nooit de basis van ons rapport. Ze helpen ons om een aantal objectieve controles sneller uit te voeren, maar het grootste deel van de audit gebeurt handmatig.

We testen bijvoorbeeld hoe goed een website bruikbaar is wanneer we uitsluitend een toetsenbord gebruiken. Daarnaast controleren we hoe de website zich gedraagt met screenreaders en bekijken we of interactieve elementen logisch en voorspelbaar werken.

Met andere woorden: we proberen de website zo veel mogelijk te gebruiken zoals bezoekers dat ook doen.

Omdat we zelf dagelijks websites bouwen in verschillende technologieën, blijven we niet stilstaan bij wat er fout loopt. We proberen ook te begrijpen waarom het fout loopt en hoe het opgelost kan worden. Daardoor krijg je geen technisch rapport vol vakjargon, maar aanbevelingen waar developers effectief mee aan de slag kunnen.

Dat maakt ook dat we probleemloos kunnen samenwerken met bestaande developers of webbureaus. Sommige klanten lossen de aanbevelingen zelf op, anderen vragen ons om daarbij te helpen. Beide situaties zijn voor ons even vanzelfsprekend.

Voor een aantal toegankelijkheidscriteria bestaan duidelijke technische richtlijnen. Zo zijn er bijvoorbeeld minimale contrastwaarden waaraan tekst moet voldoen om voldoende leesbaar te zijn.

Die objectieve criteria controleren we uiteraard ook en nemen we mee op in ons rapport.

Maar toegankelijkheid gaat verder dan losse controles.

De basis van elke toegankelijkheidsaudit bestaat uit vier principes waarop de internationale WCAG-richtlijnen gebaseerd zijn.

Waarneembaar

Kan de informatie door iedere bezoeker worden waargenomen, ongeacht de manier waarop die informatie wordt aangeboden of geconsumeerd?

Bedienbaar

Kan iedere bezoeker zonder onnodige hindernissen door de website navigeren en ermee interageren?

Begrijpelijk

Zijn de inhoud en interacties logisch, voorspelbaar en gemakkelijk te begrijpen?

Robuust

Werkt de website betrouwbaar in verschillende browsers en met assistieve technologieën, zowel vandaag als in de toekomst?

Je hoeft deze principes gelukkig niet van buiten te kennen. Dat is net de reden waarom een audit bestaat: wij vertalen deze richtlijnen naar concrete verbeterpunten die relevant zijn voor jouw website.

Zonder te diep in de techniek te duiken, kan je een toegankelijkheidsaudit het best zien als een grondige kwaliteitscontrole van je website. Niet op basis van een buikgevoel, maar op basis van internationale richtlijnen én praktische tests met echte gebruiksscenario's.

Wat krijg je na een toegankelijkheidsaudit?

Een toegankelijkheidsaudit is pas waardevol als je er nadien ook effectief mee aan de slag kunt.

Daarom krijg je van ons geen technisch rapport waarin tientallen pagina's lang wordt opgesomd wat er allemaal fout is. Je krijgt een duidelijke roadmap waarmee je stap voor stap de toegankelijkheid van je website kunt verbeteren.

Niet elk toegankelijkheidsprobleem heeft namelijk dezelfde impact.

Een bezoeker die een bestelling niet kan afronden of een contactformulier niet kan verzenden, heeft een veel groter probleem dan iemand die een decoratieve afbeelding zonder alternatieve tekst tegenkomt. Beide zijn belangrijk, maar niet alle problemen verdienen dezelfde prioriteit.

Daarom geven we bij elk probleem duidelijk aan:

• wat er fout gaat;
• wie er hinder van ondervindt;
• hoe groot de impact is;
• welke prioriteit het probleem heeft;
• en hoe het praktisch opgelost kan worden.

Zo weet je niet alleen wat er moet gebeuren, maar ook waar je het best begint.

Sommige aanbevelingen kan je waarschijnlijk zelf oplossen via je CMS. Denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van alternatieve teksten bij afbeeldingen of het aanpassen van een titelstructuur.

Andere aanbevelingen vragen technische aanpassingen aan de website. Omdat we zelf websites ontwikkelen, kunnen we die aanbevelingen ook schrijven op een manier waar developers onmiddellijk mee aan de slag kunnen.

Wat je daarna met de roadmap doet, bepaal je volledig zelf.

Sommige klanten voeren de aanbevelingen intern uit of bezorgen het rapport aan hun bestaande webbureau.

Ook andere webdesigners en agencies schakelen ons regelmatig in om een toegankelijkheidsaudit uit te voeren. Sommige voeren de aanbevelingen zelf uit aan de hand van ons rapport, anderen vragen ons om technisch mee te ondersteunen. We vullen bestaande teams aan, niet vervangen ze.

Andere klanten kiezen ervoor om de verbeteringen door ons te laten uitvoeren of om samen te werken met hun huidige developers. Wij sluiten ons daarbij aan waar nodig, zonder dat een volledige herbouw van de website nodig is.

Ons doel is niet om je afhankelijk van ons te maken. Ons doel is dat je na de audit precies weet waar je staat en wat de volgende stappen zijn.

Wat kost een toegankelijkheidsaudit?

Zoals wel vaker is het antwoord: dat hangt af van de scope van de audit.

Niet elke website is hetzelfde. Een eenvoudige informatieve website vraagt een andere aanpak dan een uitgebreide webshop of een platform met honderden pagina's.

Bij het opmaken van een offerte kijken we daarom voornamelijk naar drie zaken:

• Hoe groot is de website?
• Gaat het om een informatieve website of bevat ze ook interactieve onderdelen, zoals een webshop, klantenportaal of reserveringssysteem?
• Welke onderdelen wil je laten controleren? Enkel de homepage, een aantal belangrijke pagina's of de volledige website?

Op basis daarvan stellen we een duidelijke scope op, zodat je vooraf weet wat wel en niet binnen de audit valt. Zo kom je achteraf niet voor verrassingen te staan.

Om je toch een idee te geven van de kostprijs:

kleinere toegankelijkheidsaudits starten vanaf ongeveer €250. Voor grotere websites, webshops of uitgebreide platformen kan de prijs oplopen tot meer dan €2.000.

We kiezen er bewust voor om eerst de scope vast te leggen en pas daarna een prijs te bepalen. Zo betaal je niet voor controles die weinig meerwaarde hebben, maar investeren we onze tijd waar die het meeste oplevert.

Na een eerste gesprek kunnen we meestal al een vrij nauwkeurige prijsinschatting geven. Daar ben je uiteraard tot niets toe verplicht.

Heb ik genoeg aan één toegankelijkheidsaudit?

Toegankelijkheid is geen eenmalig project.

Een website verandert voortdurend. Er komen nieuwe pagina's bij, formulieren worden aangepast, afbeeldingen worden vervangen en functionaliteiten worden uitgebreid. Elke wijziging kan ook nieuwe toegankelijkheidsproblemen introduceren.

Dat betekent dat een website die vandaag volledig in orde is, over een jaar opnieuw verbeterpunten kan bevatten.

Dat gezegd zijnde, voor de meeste websites is één grondige toegankelijkheidsaudit een uitstekende eerste stap. Zo'n audit brengt vaak de grootste onderliggende problemen aan het licht. Zodra die opgelost zijn, is de website meestal al een stuk toegankelijker dan voordien.

Daarna hoeft toegankelijkheid geen grote oefening meer te zijn. Regelmatige automatische scans kunnen helpen om veel voorkomende problemen vroeg op te merken, terwijl een nieuwe manuele audit om de paar jaar of na een grote redesign opnieuw een volledig beeld geeft.

Voor websites waar regelmatig nieuwe content of functionaliteiten worden toegevoegd, raden we aan om jaarlijks een toegankelijkheidsaudit uit te voeren, aangevuld met maandelijkse automatische scans.

Toegankelijkheid is dus geen eindbestemming waarbij je één keer "klaar" bent. Zie het eerder als onderdeel van het normale onderhoud van een kwalitatieve website. Net zoals je software up-to-date houdt of regelmatig een beveiligingscontrole uitvoert.

Benieuwd hoe toegankelijk jouw website vandaag is?

Twijfel je of je website toegankelijk is, of wil je gewoon weten waar je vandaag staat? Dan bekijken we graag samen welke audit het meest geschikt is voor jouw website.

We bespreken eerst de scope, geven een duidelijke prijsinschatting en leggen uit wat je van de audit mag verwachten. Daarna beslis je volledig vrijblijvend of je ermee wilt doorgaan.

Werk je samen met een webbureau of heb je een intern developmentteam? Geen probleem. We werken regelmatig samen met bestaande teams en stemmen onze aanbevelingen af op de manier waarop jouw website gebouwd is.

Neem gerust contact met ons op. We helpen je graag verder.